6krokow.pl -

Poradnik 6krokow.pl

Co warto wiedzieć
o prowadzeniu własnej firmy

Ekologiczna franczyza, czyli biznes dla miłośników zdrowia i natury

Ostatnia aktualizacja: 2019-04-18  |  Średni czas czytania: 09:27
Jeśli jesteś świadomy korzyści płynących ze zdrowego trybu życia i jeśli interesujesz się ekologią, zdrowym odżywianiem lub chciałbyś rozwinąć się w tym kierunku, pomyśl o założeniu firmy w oparciu o franczyzę ekologiczną!
Ekologiczna franczyza, czyli biznes dla miłośników zdrowia i natury

Obecnie bardzo intensywnie rozwija się w Polsce model zdrowego stylu życia. Coraz więcej ludzi zwraca uwagę na to, co je, z czego robione są ubrania czy w jaki sposób przygotowywane są kosmetyki. Przedsiębiorcy wykorzystują ten pozytywny model stylu życia i zakładają firmy pod szyldem eko. Co może być eko? Odpowiedź jest krótka - wszystko! Bardzo wiele branż nawiązuje do ekologii, natury czy zielarstwa, promując tym samym dobry dla zdrowia i środowiska tryb życia.

Myślisz o założeniu firmy? Zastanawiasz się nad branżą idealną dla Ciebie? Może właśnie ekologia stanie się Twoim pomysłem na biznes.

8 pomysłów na eko franczyzę

Przedstawiamy 8 pomysłów na eko franczyzę. Sprawdź, który pomysł jest dla Ciebie!

1. Ekologiczne bazary z dostawą do domu

Trend na zdrową żywność pobudził Polaków do częstszego odwiedzania targów i kupowania owoców i warzyw u lokalnych rolników. W większych miastach można również wybrać się na ekobazary, które oferują produkty ekologiczne, a więc takie których produkcja nie przyczyniła się do zanieczyszczenia środowiska, a podczas uprawy nie użyto środków chemicznych.

Oferta biobazarów, ekosklepów czy ekorestauracji zawiera warzywa i owoce z upraw ekologicznych, a także produkty o specjalnym przeznaczeniu żywieniowym, np. dla ludzi z dietą bezglutenową, bezmleczną, wegańską, bezcukrową, bezmięsną czy dla diabetyków i chorych na celiakię.

Oznaczanie produktów jako eko lub bio nie jest samowolne. Należy przestrzegać konkretnych zasad, zaczynając od produkcji, wprowadzenia do obrotu, a także oznakowania. Wszystko to regulowane jest prawem Unii Europejskiej i jej państw członkowskich. Aby uzyskać miano produktu ekologicznego, należy uzyskać specjalny certyfikat. Nieprzestrzeganie wytycznych grozi konsekwencjami administracyjnymi oraz karami finansowymi.

Na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi można przeczytać:

Etykieta prawidłowo oznakowanego produktu ekologicznego, oprócz innych elementów oznakowania wymaganych przepisami prawa żywnościowego, powinna zawierać:

  • unijne logo produkcji ekologicznej,
  • numer jednostki certyfikującej,
  • miejsce produkcji nieprzetworzonych produktów rolniczych.

Na opakowaniu ekologicznego produktu powinien znajdować się numer identyfikacyjny jednostki certyfikującej nadzorującej producenta ekologicznego, który przeprowadził ostatnie działania produkcyjne lub przygotowawcze.

Z jednej strony troszczymy się o to, co jemy i chcemy zdobyć produkty z zaufanego źródła. Z drugiej strony brakuje nam czasu na te poszukiwania.

Aktualnie na rynku istnieje wiele e-sklepów, które docierają do klientów za pośrednictwem e-targów, czyli platformy, na których można zamówić ekologiczne jedzenie, owoce czy warzywa z dostawą do Twojego domu.

Na rynku eko istnieją również firmy, które oprócz dystrybucji zajmują się również produkcją żywności ekologicznej. Często w swojej ofercie mają produkty sygnowane własnymi markami, a także żywność innych bio producentów z Polski, Europy i świata.

Jeśli chcesz założyć własny sklep stacjonarny czy internetowy, możesz wejść we współpracę z ekodostawcą na zasadach franczyzy.

Współpraca z liderami w tej branży gwarantuje Ci nie tylko dostęp do wysokiej jakości produktów, ale także pomoc w zakresie założenia i promocji Twojego sklepu. Franczyzodawca pomoże Ci w doborze lokalizacji i określeniu optymalnej powierzchni sprzedażowej sklepu, jak również szczegółowo doradzi w zakresie asortymentu, zatowarowania sklepu czy ułożenia poszczególnych produktów na półkach.

Niektórzy liderzy w branży ekodostaw posiadają w swojej ofercie ponad 4 000 produktów!

2. Delikatesy ekologiczne

Na rynku polskim istnieją sklepy oferujące wyłącznie produkty ekologiczne, a także sieci samoobsługowych delikatesów z produktami ekologicznymi.

Zapotrzebowanie na produkty eko jest na tyle duże, że znane sieci sklepów oferują również system franczyzowy.

Liderem wśród producentów zdrowej żywności w Polsce z pewnością jest Zakon Benedyktynów w Tyńcu, czyli Produkty Benedyktyńskie, które znane są w całym kraju. Jak zapewniają Mnisi z Opactwa w Tyńcu, produkty powstają w oparciu o wielowiekowe tradycje i doświadczenie oraz we współpracy ze sprawdzonymi dostawcami.

Cechy:

  • Produkt bez cukru
  • Produkt bezglutenowy
  • Produkt ekologiczny
  • Produkt regionalny
  • Produkt tradycyjny
  • Produkt wegetariański
  • Produkt zdrowotny

W swojej ofercie, Zakon Benedyktynów ma również produkty lecznicze, zielarskie, kosmetyczne, pielęgnacyjne, a także alkohole. Wszystko według wielowiekowych przepisów.

Produkty Benedyktyńskie funkcjonuje na rynku jako sieć franczyzowa od 6 lat. Firma oferuje współpracę w oparciu o ideę franchisingu i gwarantuje m.in.:

  • pomoc w weryfikacji lokalu i w zakresie przygotowania go pod wymogi Sanepidu,
  • projekt sali sprzedażowej zatwierdzonego punktu,
  • kompleksowe wyposażenie w meble niezbędne do prawidłowego funkcjonowania sklepu (regały, ciąg wystawienniczy, oświetlenie),
  • szkolenie z zakresu znajomości asortymentu, sprzedaży oraz ogólnych zasad funkcjonowania punktu,
  • dostęp do elektronicznego systemu zamówień,
  • bogatą analitykę prowadzonej sprzedaży
  • bezpośredni kontakt z siecią poprzez osobistego Opiekuna, od którego Partner otrzymuje stałą pomoc w zakresie prowadzonej działalności
  • obsługę marketingową (akcje promocyjne dla klientów, konkursy dla sprzedawców)

Od 30 000 do 60 000 zł - tyle potrzebujesz wkładu własnego, by założyć ekodelikatesy w formie franczyzy.

Ty jako franczyzobiorca musisz zatroszczyć się o znalezienie lokalu o powierzchni min. 40-50 m2. Wkład własny to 30 000 - 60 000 zł w celu wykonania aranżacji i dostosowania lokalu. Kosztem przystąpienia do sieci jest jednorazowa opłata licencyjna w wysokości 10 000 zł netto. Dodatkowo należy posiadać aktualne zaświadczenie o niekaralności.

Czy wiesz, że:
Certyfikat Zielony Sklep jest pierwszym w Polsce standardem ekologicznym dedykowanym podmiotom branży handlowo-usługowej posiadającym punkty sprzedaży detalicznej, a także prowadzącym sprzedaż internetową. Wytyczne certyfikatu wypracowane zostały na podstawie międzynarodowych standardów w zakresie społecznej odpowiedzialności ISO26000 i zasad raportowania zrównoważonego rozwoju Global Reporting Initiative.

3. Eko piekarnia

Zdrowy chleb w oparciu o naturalne składniki i tradycyjny sposób przygotowania? Jeszcze do niedawna nie była to oznaka ekskluzywności. Dziś, wysoko rozwinięta technologia i masowa produkcja zmieniły również branżę piekarniczą. W powszechnym zastosowaniu są różnego rodzaju dodatki, spulchniacze, konserwanty, sztuczne barwniki czy wzmacniacze smaku. W efekcie, jakość pieczywa jest coraz niższa, a składniki znacznie odbiegają od tych naturalnych.

Czy wiesz, że każdy Polak zjada rocznie ponad 45 kg pieczywa.

Podstawą diety większości Polaków jest chleb. Dlatego, kiedy zmienia się sposób żywienia na zdrowszy, konsumenci coraz częściej biorą pod uwagę pieczywo. Dodatkowo, szerząca się świadomość o szkodliwości glutenu, powoduje, że Polacy coraz częściej wybierają pieczywo bezglutenowe. Istnieją piekarnie oferujące produkty całkowicie bezglutenowe, ekologiczne i pozbawione szkodliwych substancji. Chleb taki może być nawet 5-krotnie droższy od zwykłego “białego pieczywa”. Jednak świadomi konsumenci wolą dopłacić, jeśli cena warta jest ich zdrowia.

Na rynku funkcjonują piekarnie, które oferują swoje produkty dla sklepów na zasadach franczyzy. Można zatem otworzyć franczyzowy sklep firmowy danej piekarni lub zaopatrzyć się w wysokiej jakości pieczywo z certyfikatem skreślonego kłosa, czyli gwarant bezglutenowej produkcji.

4. Ekologiczna gastronomia

Branża gastronomiczna jest Ci bliska? Chciałbyś założyć nowoczesne miejsce z pysznym i zdrowym jedzeniem? Na rynku funkcjonuje wiele eko marek, które oferują własne systemy franczyzowe. Wybierz miejsce idealne dla Ciebie!

Wraz z rozwojem społeczeństwa i rosnącą jego zamożnością, zaczynają się zmienić przyzwyczajenia i nawyki żywieniowe. Coraz częściej ludzie rezygnują z samodzielnego gotowania obiadów w domu na rzecz jedzenia w restauracjach i punktach gastronomicznych. Bardzo szybko rośnie ich różnorodność. Począwszy od kuchni azjatyckiej, włoskiej, amerykańskiej, polskie bary mleczne, a skończywszy na naleśnikarniach, kebabach czy pizzeriach. W tym obszarze bardzo szybko rozwija się segment lokali oferujących zdrową żywność, żywność wegetariańską, wegańską czy bary sałatkowe.

Ciekawym pomysłem są sieci biobarów oferujących szybkie i tanie jedzenie, które równocześnie jest zdrowe i ekologiczne. Niektóre z nich oferują dania zdrowe, zbilansowane, wegetariańskie, ale niekoniecznie używają ekologicznych produktów. Mimo to zalicza się je do barów bio z racji na idee, którymi się kierują, czyli jedynie zdrowo, w zgodzie z naturą i środowiskiem. Taką marką ze znaczkiem BIO jest choćby BIOWAY - bistro ze zdrowym menu. Wszystkie dania gotowane są na parze, z minimalną ilością soli, cukru i tłuszczu. Potrawy są całkowicie wegetariańskie, pozbawione mięsa i ryb, dzięki czemu zachowane są przy życiu setki tysięcy zwierząt, a także oszczędzane są miliony litrów wody pitnej rocznie. Bistro BIOWAY zrezygnowało z użycia certyfikowanych ekologicznych warzyw i owoców, z racji na wyższe ceny tych produktów, co skutkowałoby wysokimi cenami za gotowe dania serwowane w lokalach. Sieć zapewnia jednak, że większość surowców pochodzi od zaufanych, lokalnych rolników.

Wiele sieci barów bio zapraszają do współpracy na zasadzie franczyzy. Jeśli chcesz prowadzić własną restaurację w stylu bistro ze zdrowym jedzeniem, możesz skorzystać z doświadczenia zaufanych i znanych marek. Inwestycja na stworzenie lokalu to około 2 000 zł na każdy metr kwadratowy restauracji.

Zalety franczyzy w Eko gastronomii:

  • otrzymasz kompletne know-how
  • otrzymasz wsparcie potrzebne do stworzenia i prowadzenia bistro konkretnej marki
  • otrzymasz pomoc w zakresie wyboru odpowiedniego lokalu lub ocenę potencjału lokalizacji wybranej przez Ciebie
  • otrzymasz konsultacje na etapie projektowania lokalu
  • otrzymasz szkolenie na kierownika bistro, a także szkolenie dla całego zespołu
  • otrzymasz pomoc w sfinansowaniu inwestycji
  • otrzymasz nadzór nad procesem budowy lokalu
  • otrzymasz pomoc po otwarciu lokalu
  • otrzymasz wskazówki dotyczące dostawców surowców i towarów handlowych.

Niektórzy franczyzodawcy oferują także zwrot połowy kwoty licencji, czyli opłaty za przystąpienie do sieci. A także gwarantują, że wynagrodzenie dla franczyzodawcy ogranicza się jedynie do pobrania opłaty zależnej od obrotów, ale cały zysk z prowadzenia lokalu jest przeznaczony dla franczyzobiorcy.

5. Ekologiczne usługi

Zdrowy tryb życia nie powinien ograniczać się tylko do jedzenia. Zdrowy styl życia obejmuje wszystkie jego dziedziny.

  • Ekopralnia
  • Doradztwo dietetyczne - punkty konsultacyjne dotyczące zdrowej żywności, (bazujące na zielarstwie, żywności naturalnej i ekologicznej)
  • Ekoturystyka

Ekopralnia

Zakłady chemicznego czyszczenia odzieży wypierane są przez ekologiczne systemy czyszczenia. Największe zarzuty, przez które chemiczne pralnie tracą zwolenników to stosowanie rozpuszczalników, które szkodliwie oddziaływają na pracowników pralni i środowisko naturalne.

Badania doprowadziły do opracowania ekologicznych metod prania, np. delikatnego czyszczenia odzieży w wodzie (pozwala ona prać w wodzie odzież jeszcze do niedawna czyszczoną tylko chemicznie). Nowe technologie z użyciem biodegradacyjnych środków chemicznych wspierają ochronę środowiska i bezpieczeństwo nas samych. Pralnie wyposażone są w nowoczesne, ekologiczne urządzenia pralnicze, dzięki którym pranie w naturalny sposób nie niszczy odzieży, skóry, a także oszczędza wodę i prąd.

Większe sieci firm pralniczych funkcjonują w systemach franczyzowych. Również te, które w swojej ofercie mają usługi ekologicznego prania.

Zalety franczyzy ekopralni:

  • pomoc w zakresie wyboru lokalizacji
  • analiza strefy potencjalnych klientów
  • doradztwo finansowe
  • pomoc w uzyskaniu korzystnego finansowania
  • wybór sprzętu
  • dostarczenie i zainstalowanie maszyn i urządzeń
  • przekazanie know-how firmy
  • pomoc w naborze oraz szkoleniu kadry
  • szkolenia w zakresie obsługi klientów, odplamiania, prasowania, obsługi maszyn, zarządzania placówką
  • wsparcie w sprawach marketingowych
  • serwis maszyn i urządzeń

Doradztwo dietetyczne

Wraz z rosnącą świadomością korzyści płynących ze zdrowego stylu życia, wiele osób chce poszerzać swoją wiedzę w tej dziedzinie. W tym celu chętnie korzystają z porad specjalistów i doświadczeń innych bardziej doświadczonych osób.

Na polskim rynku istnieją punkty konsultacyjne, które oferują porady w zakresie żywienia prozdrowotnych, wykorzystując produkty ekologiczne czy zioła. Przykładem może być firma FarmEKO, czyli sieć detaliczna punktów konsultacyjnych w branży żywnościowych produktów prozdrowotnych i doradztwa dietetycznego.

Doradztwo dietetyczne polega na świadczeniu usług doradczych, opartych na indywidualnych badaniach diagnostycznych oraz udostępnianiu kompleksowej oferty żywności prozdrowotnej - żywności ekologicznej, żywności funkcjonalnej, suplementów diety oraz ziół.

Ekoturystyka

A może ekologiczne wakacje? Jeśli interesujesz się turystyką, ekologiczny sposób odpoczynku to także sposób na biznes! W Polsce istnieje certyfikat ekologiczny dedykowany branży turystycznej tzw. Czysta Turystyka.

Na stronie Ministerstwa Sportu i Turystyki czytamy:
Czysta Turystyka, to pierwszy w Polsce certyfikat ekologiczny dedykowany dla branży turystycznej. Przyznawany jest on hotelom, hostelom, pensjonatom i domom gościnnym, które przez wdrożenie oszczędnych i przyjaznych środowisku rozwiązań, chcą obniżyć koszty eksploatacji, podnieść jakość oferowanych usług i zwiększyć swoją konkurencyjność.

Certyfikat Czysta Turystyka obejmuje najważniejsze dla prowadzonej działalności i mające największe znaczenie dla wpływu obiektu turystycznego na środowisko zagadnienia.

Już w 2010 r. sieć Starwood Hotels & Resorts, realizująca autorski program „Zielony Pokój”, przeprowadziła w sześciu swoich polskich hotelach badania, które pokazały, że dla ponad połowy badanych postawa eco-friendly ma decydujące znaczenie przy wyborze hotelu. Dodatkowo, wskaźnik ten był wyjątkowo wysoki wśród osób w przedziale wiekowym 26-45 lat (67%). Skoro

6. Ekologiczne zabawki

Coraz częściej trend eko wkracza w coraz to nowe dziedziny życia, w tym również do branży zabawkarskiej. Dla wielu rodziców duże znaczenie ma fakt czym bawią się ich dzieci. Szkodliwe substancje zawarte w tworzywach sztucznych czy farmy z domieszkami ołowiu, którym malowane są zabawki mogą wywoływać nawet choroby, alergie i różne reakcje skórne dzieci.

Dlatego, też producenci ekologicznych zabawek zapewniają, że ich naturalne, wysokiej jakości produkty są bezpieczne oraz:

  • rozwijają spostrzegawczość i zdolności manualne
  • zachęcają do zabawy, pobudzając wyobraźnię
  • mają duszę oraz przywiązują do siebie, w przeciwieństwie do elektronicznych gadżetów
  • spełniają normy bezpieczeństwa,
  • pełnią funkcje edukacyjne,
  • proces produkcji nie jest szkodliwy dla środowiska

Rodzice chętnie kupują zabawki z naturalnych materiałów, które wspierają rozwój ich dzieci. Najważniejszą zaletą eko zabawek jest fakt, że można zapewnić dzieciom bezpieczną, rozwijającą zabawę i jednocześnie wspierać ochronę środowiska, nie przyczyniając się do produkcji plastiku.

Z racji na rozwijającą się branżę i zwiększającą się popularność eko zabawek, wiele firm oferuje specjalne systemy franczyzowe. Zapraszają tym samym wszystkim do współpracy i przyłączenia się do akcji zwalczania plastiku i szkodliwych substancji podczas produkcji.

Zalety franczyzy w firmach produkujących ekozabawki:

  • sprawdzona koncepcja przyjaznych sklepów dla najmłodszych;
  • lokalizacja w najlepszych centrach handlowych;
  • wyłączność terytorialna;
  • kompleksowa pomoc w otwarciu sklepu;
  • know-how, poradnik operacyjny;
  • stałe wsparcie szkoleniowe i marketingowe;
  • stosunkowo niski koszt inwestycji;
  • wysokie marże;
  • szybki zwrot inwestycji

Należy również dodać, że branża eko dla dzieci nie ogranicza się do zabawek. Istnieje wiele polskich firm, oferujących wiele innych produktów potrzebnych dla rodziców i ich dzieci m. in. tradycyjne pieluchy tetrowe.

7. Ekologiczne ubrania

Jeśli moda nie jest Ci obca, obserwujesz nowe trendy i interesują Cię niekonwencjonalne rozwiązania, to może się okazać, że branża odzieżowa jest właśnie dla Ciebie. Dodatkowo, ubrania ekologiczne są doskonałym źródłem inspiracji, dzięki któremu możesz udowadniać swoją kreatywność!

Spodnie z konopii, koszula z lnu, sukienka z organicznej bawełny, brania wolne od chemii czy bezpieczna skóra -to tylko wierzchołek góry lodowej jaką jest branża odzieżowa, produkująca ekologiczne ubrania.

Ekologiczne ubrania czyli tzw. etyczne ubrania, które tworzone są w zgodzie z naturą i poszanowaniem zwierząt. Ubrania wolne od cierpienia. Produkowane z surowców naturalnych, m.in. bawełny organicznej i konopi (ekologiczne pozyskiwanie: łatwe w uprawie, są reduktorem dwutlenku węgla).

Zalety:

  • wspierasz ekologiczne uprawy
  • nie narażasz siebie i innych na kontakt z materiałami skażonymi chemicznie
  • nie bierzesz udziału w procederze wyzysku pracowników

8. Ekologiczne kosmetyki

Naturalne składniki, bez parabenów, bez oleju palmowego - to tylko część haseł, które spotykamy na pudełkach kosmetyków w drogeriach.

Producenci znanych marek próbują się dostosować do potrzeb konsumenckich i wypuszczają na rynek naturalne kosmetyki lub posiadające znaczną ilość składników naturalnych. Jednak to firmy całkowicie eko, oferujące wyłącznie naturalne kosmetyki są obdarzone przez klientów pełnym zaufaniem. Tego typu marki również funkcjonują w systemie franczyzowym.

Jeśli cenisz zdrowy tryb życia, interesujesz się pielęgnacją, kosmetykami naturalnego pochodzenia i myślisz o prowadzeniu sklepu, to wybierz punkt sprzedaży kosmetyków naturalnych!

Kosmetyki naturalnego pochodzenia:

  • nie zawierają żadnych syntetycznych środków barwiących, zapachowych, konserwujących
  • nie zawierają składników modyfikowanych genetycznie
  • nie są testowane na zwierzętach

Zalet prowadzenia sklepu na licencji franczyzowej jest mnóstwo, przede wszystkim posiadasz stałych dostawców sprawdzonych produktów. Otwierasz nowy sklep, ale pod znaną marką. Franczyzodawca dzieli się z Tobą swoją wiedzą i doświadczeniem. Przekazuje wszystkie potrzebne informacje potrzebne do prowadzenia biznesu. Wspiera Cię podczas przygotowania lokalu i otwarcia sklepu. Franczyzodawca zapewnia specjalistyczne szkolenia, Tobie i Twoim pracownikom.

Warto wybrać franczyzę, ponieważ:

  • otwierasz sklep pod znaną marką
  • posiadasz stałych dostawców
  • posiadasz sprawdzone i znane produkty
  • otrzymujesz pełny pakiet know-how
  • otrzymujesz wsparcie
  • niski koszt inwestycji
  • otrzymasz szkolenie specjalistyczne dla Ciebie i Twoich pracowników
  • franczyzodawca podzieli się z Tobą swoją wiedzą i doświadczeniem
  • otrzymasz pomoc w wyborze lokalu i otwarciu sklepu

Podsumowanie

Branża ekologiczna nie należy do najłatwiejszych. Prowadząc firmę oferującą produkty ekologiczne, musisz posiadać sporą wiedzę w zakresie ochrony środowiska, ekologii i zdrowego odżywiania. System franczyzowy może okazać się wybawieniem, ponieważ sieci franczyzowe pomagają franczyzobiorcom postawić pierwsze kroki.

Franczyzodawca podzieli się z Tobą swoją wiedzą i doświadczeniem, przeszkoli Ciebie i Twoich pracowników. Pomoże Ci poszerzyć wiedzę na temat ochrony środowiska i ekologii oraz przede wszystkim oferowanych przez siebie produktów lub usług.

Know-how jest bardzo istotne w branży ekologicznej, ponieważ eko konsumenci posiadają dużą świadomość i wiedzę z tego zakresu. Warto jest rozpocząć współpracę z markami obdarzonymi zaufaniem i lojalnością klientów, bo właśnie to jest jedną z najtrudniejszy do zdobycia rzeczą biznesie.

Gotowe biznesplany

Gotowe biznesplany

Planujesz założyć firmę?
Kup przykładowy biznesplan!

Cena już od: 49 zł

Zobacz listę biznesplanów  ›

Oceń ten artykuł:

Znajdź urząd

Lista urzędów dla wybranych miejscowości

Baza kodów PKD

(Aktualna Polska Klasyfikacja Działalności)

Kody PKD ›
eBook: Jak założyć własną firmę

eBook:
Jak założyć własną firmę? w 2019 roku

Wszystkie aktualne informacje o zakładaniu własnej firmy zebrane w jednym miejscu!

zobacz więcej ›

Publikacja dostępna w formacie PDF

Gotowe biznesplany

Gotowe biznesplany

Planujesz założyć firmę?
Kup przykładowy biznesplan!

Cena już od: 49 zł

Zobacz listę biznesplanów  ›

Nasze poradniki:

Przydatne linki: