6krokow.pl -

Poradnik 6krokow.pl

Co warto wiedzieć
o prowadzeniu własnej firmy

Spółka komandytowa (sp.k.)

Ostatnia aktualizacja: 2018-12-14  |  Średni czas czytania: 06:40
Spółka komandytowa (sp.k.) jest spółką osobową prawa handlowego. Początki tej formy spółki sięgają XI wiecznych Włoch. W tym artykule dowiesz się, czym jest spółka komandytowa, jakie są jej charakterystyczne cechy funkcjonowania oraz komu opłaca się jej założenie.
Spółka komandytowa (sp.k.)

Co to jest spółka komandytowa (sp.k.)?

Spółka komandytowa (sp.k.), zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie spółek handlowych, jest spółką osobową mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własna firmą, w której za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona (komandytariusz).

Na podstawie tej definicji możemy wyróżnić następujące cechy spółki komandytowej:

  • spółka komandytowa jest spółką osobową, na co wskazuje Kodeks spółek handlowych. Zawiera ona także elementy kapitałowej - wiąże się to z udziałem komandytariusza, który w sposób ograniczony odpowiada za zobowiązania spółki i nie ma prawa do jej reprezentacji ani prowadzenia jej spraw.
  • celem spółki komandytowej jest prowadzenie przedsiębiorstwa.
  • spółka działa pod własną firmą (nazwą), która powinna zawierać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy.
  • funkcjonuje w niej dwa rodzaje wspólników - komplementariusze odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczenia oraz komandytariusze, których odpowiedzialność jest ograniczona. Oznacza to, że w spółce komandytowej musi występować, co najmniej dwóch wspólników.

Regulacje prawne dotyczące spółki komandytowej znajdziesz w Kodeksie spółek handlowych dostępnym pod adresem: prawo.sejm.gov.pl.

Spółkę komandytową tworzą dwa rodzaje wspólników - komandytariusze i komplementariusze. Komplementariuszem może być każdy podmiot, czyli może to być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna posiadająca zdolność prawną. W przypadku osób fizycznych wymagane jest, aby miały one co najmniej ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Takie same wymagania dotyczą komandytariuszy.

Uwaga! Ta sama osoba nie może być równocześnie komplementariuszem i komandytariuszem.

Powstanie spółki komandytowej

Spółka komandytowa może powstać na dwa sposoby:

  1. przekształcenie z innej spółki,
  2. założenie.

Do przekształcenia dochodzi wówczas, gdy istniejąca już spółka zmienia swoją formę. W spółkę komandytową może przekształcić się spółka cywilna, spółki osobowe oraz spółki handlowe. Spółka przekształcana staje się spółką przekształconą w chwili wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

Założenie spółki wymaga zawarcia umowy, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów. Celem spółki komandytowej jest prowadzenie przedsiębiorstwa.

Treść i forma umowy spółki komandytowej

Kodeks spółek handlowych wyraźnie przewiduje elementy, które powinna zawierać umowa spółki komandytowej. Należą do nich:

  • firma i siedziba spółki,
  • przedmiot działalności spółki (określa się go według kodów PKD),
  • czas trwania spółki, o ile jest on oznaczony,
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
  • oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli - tzw. suma komandytowa.

W spółce może zostać oznaczona jedna taka sama suma komandytowa dla każdego komandytariusza albo sumy komandytowe w różnej wysokości odrębnie dla każdego komandytariusza.

Powyżej wskazane elementy umowy spółki są elementami obowiązkowymi. Poza nimi strony, czyli wspólnicy mogą wprowadzić inne postanowienia, ale ich treść lub cel nie może sprzeciwiać się właściwości stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego.

Umowa spółki komandytowej powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy powoduje nieważność umowy.

Wpis do rejestru przedsiębiorców

Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców. Wpis jest więc obowiązkowy, ponieważ jego brak spowoduje, że spółka formalnie nie będzie istnieć. W zgłoszeniu do sądu rejestrowego podaje się:

  • firmę, siedzibę i adres spółki,
  • przedmiot działalności spółki,
  • nazwiska i imiona albo nazwy firmy komplementariuszy oraz komandytariuszy,
  • nazwiska i imiona osób uprawnionych do reprezentowania spółki,
  • sumę komandytową.

Zmiana tych danych wymaga zgłoszeniu. Ponadto złożenie wniosku o wpis spółki do rejestru jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany każdy wspólnik - niezależnie od tego czy jest on komplementariuszem, czy komandytariuszem. Do wniosku o wpis dołącza się umowę spółki, listę wspólników wraz z ich adresami oraz wzory podpisów (poświadczone) osób uprawnionych do reprezentacji spółki.

Więcej o Krajowym Rejestrze Sądowym dowiesz się na: ekrs.ms.gov.pl.

Wkłady wspólników spółki komandytowej

Wkład to wartość majątkowa, którą wnoszą wspólnicy do spółki w zamian za możliwość uczestniczenia w spółce. Wniesienie wkładów przez wspólników oznacza również zobowiązanie dążenia do osiągnięcia określonego wspólnego celu. Ich wysokość określa się w umowie spółki - przepisy prawa nie wskazują minimalnej wysokości wkładów jakie konieczne są do założenia spółki. Wkład wspólnika do spółki nie musi być wkładem o charakterze pieniężnym. Może on również polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw, ale też dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółki. Brak takich ograniczeń dotyczy jednak tylko komplementariuszy.

W przypadku komandytariuszy istnieją pewne ograniczenia. Przede wszystkim wkładu nie może stanowić zobowiązanie do wykonania pracy lub świadczenia usług na rzecz spółki oraz wynagrodzenie za usługi świadczone przy powstaniu spółki (tzw. prowizja grynderska) - wyjątkiem będzie sytuacja, gdy wartość innych wkładów do spółki nie jest niższa od wysokości sumy komandytowej. Ponadto, jeżeli komplementariuszem spółki komandytowej jest spółka kapitałowa, to wkładu komandytariusza nie mogą stanowić jego udziały w tej spółce kapitałowej.

Reprezentacja spółki komandytowej

Reprezentacja spółki komandytowej należy do komplementariuszy, których nie pozbawiono prawa do reprezentacji na mocy umowy spółki bądź prawomocnego orzeczenia sądowego. Komplementariusz mający prawo do reprezentowania spółki:

  • jest jej przedstawicielem ustawowym, co oznacza, że dokonuje w imieniu spółki wszelkich czynności sądowych oraz pozasądowych;
  • nie może w żaden sposób zostać ograniczony w prawie do reprezentowania spółki, ani nie można mu takiego prawa przyznać warunkowo. Istnieje jednak tutaj pewien wyjątek - w przypadku, gdy w umowie spółki ustanowiona zostanie reprezentacja łączna, komplementariusz jest ograniczony w samodzielnym działaniu i czynności będzie mógł dokonywać tylko wspólnie z innym umocowanym do tego wspólnikiem.

Jeżeli chodzi o komandytariuszy, to nie mają oni ustawowego prawa reprezentowania spółki. Mogą jednak występować w jej imieniu, jako pełnomocnicy lub prokurenci. Pełnomocnictwa komandytariuszowi może udzielić każdy komplementariusz.

Prowadzenie spraw spółki komandytowej

Prowadzenie spraw spółki jest prawem, a jednocześnie obowiązkiem komplementariusza. Jeżeli więc w umowie spółki inaczej nie zostanie postanowione, komplementariusz może:

  • bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy spółki nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności. Jeżeli jednak, chociaż jeden ze wspólników zgłosi w tej sprawie sprzeciw - konieczna będzie jednomyślna uchwała wspólników;
  • w sprawach przekraczających zwykły zarząd może podejmować czynności tylko po uprzedniej zgodzie wszystkich wspólników, w tym wyłączonych od prowadzenia spraw spółki. Jednakże komplementariusz może podjąć takie czynności bez ich zgody, jeżeli jest to czynność nagła, której niepodjęcie może wyrządzić spółce szkodę.

Komplementariusz może zostać pozbawiony prawa prowadzenia spraw spółki w umowie spółki, w późniejszej uchwale wspólników lub z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

W przypadku komandytariuszy, nie mają oni prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki. Jednak umowa spółki może stanowić inaczej, co oznacza, że na jej mocy komandytariusz może mieć przyznane prawo prowadzenia spraw. Brak prawa do prowadzania spraw spółki nie oznacza jednak, że komandytariusze nie mają w tym zakresie żadnych możliwości, bowiem w przypadku spraw przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda komandytariusza, chyba że zostanie to wyłączone w umowie spółki.

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki komandytowej

Już z definicji spółki komandytowej wynika, że komplementariusz odpowiada wobec wierzycieli za zobowiązania spółki w sposób nieograniczony. Oznacza to, że odpowiada on za zobowiązania spółki swoim całym majątkiem osobistym, przy czym jest to odpowiedzialność:

  • nieograniczona - nie jest określona kwota do jakiej komplementariusz będzie odpowiadał;
  • solidarna - oznacza, że wierzyciel może pociągnąć do odpowiedzialności wszystkich komplementariuszy wspólnie, kilku z nich bądź każdego z osobna;
  • subsydiarna - oznacza odpowiedzialność komplementariusza za zobowiązania spółki tylko wtedy, gdy sama spółka nie jest w stanie uregulować swoich zobowiązań.

W przeciwieństwie do komplementariusza, komandytariusz za zobowiązania spółki odpowiada w sposób ograniczony. Dotyczy to zwłaszcza jego majątku osobistego, ponieważ zgodnie z Kodeksem spółek handlowych wysokość odpowiedzialności komandytariusza majątkiem osobistym jest równa różnicy między sumą komandytową a wartością wkładu wniesionego do spółki.

Suma komandytowa to oznaczona kwotowo górna granica odpowiedzialności komandytariusza majątkiem osobistym za zobowiązania spółki. Jej wysokość określa się już w umowie spółki, ponieważ podlega ona zgłoszeniu do sądu rejestrowego.

Przykład: Suma komandytowa dla komandytariusza A. została oznaczona na 100 000 zł. Wkład tego wspólnika w majątek spółki wynosi 80 000 zł. Komandytariusz A. odpowiada do wysokości 20 000 zł, ponieważ jego odpowiedzialność jest równa różnicy między sumą komandytową a wartością wniesionego wkładu. W przypadku, gdy wkład wspólnika przewyższałby wysokość oznaczonej sumy komandytowej, jego odpowiedzialność byłaby całkowicie wyłączona.

Suma komandytowa stanowi górną granicę odpowiedzialności komandytariusza. Od tej zasady przewidziane są pewne wyjątki, które przewidują odpowiedzialność komandytariusza bez ograniczenia. Dotyczy to następujących sytuacji:

  • zamieszczenie nazwiska lub firmy (nazwy) komandytariusza w firmie spółki komandytowej oznaczać będzie, że komandytariusz ten będzie odpowiadać za zobowiązania spółki bez ograniczenia, czyli w taki sam sposób jak komplementariusz;
  • komandytariusz odpowiada bez ograniczenia za zobowiązania spółki w przypadku, gdy podejmie on czynności prawnej w imieniu spółki bez ujawnienia swojego pełnomocnictwa - chodzi tutaj o sytuację, w której komandytariusz posiadający pełnomocnictwo do podjęcia określonej czynności podejmuje ją, ale nie ujawni swojego umocowania. Nałożenie na niego nieograniczonej odpowiedzialności jest w tym przypadku sankcją za nieprawidłowe zachowanie się komandytariusza;
  • komandytariusz odpowiada również bez ograniczenia za zobowiązania spółki w przypadku, gdy podejmie czynności w jej imieniu bez umocowania albo poza jego zakresem.

Zalety i wady spółki komandytowej

Chcąc podjąć działalność gospodarczą musisz liczyć się z tym, że każda forma, w jakiej można prowadzić swój biznes ma swoje wady i zalety, które często decydują o tym czy zdecydujesz się na swoją firmę w konkretnej formie. Zanim podejmiesz decyzję o założeniu spółki komandytowej, zapoznaj się jakie ma ona wady i zalety.

Wady spółki komandytowej:

  • konieczność sporządzenia umowy spółki w formie aktu notarialnego oraz wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego - wiąże się to z dodatkowymi kosztami;
  • obowiązek prowadzenia pełnej księgowości;
  • odpowiedzialność subsydiarna wspólników za zobowiązania spółki;
  • nieograniczona odpowiedzialność pierwszej kategorii wspólników - komplementariuszy;

Zalety spółki komandytowej:

  • ograniczenie odpowiedzialności drugiej kategorii wspólników - komandytariuszy;
  • powstanie spółki nie jest uzależnione od wpłaty minimalnego kapitału;
  • płatnikiem podatku VAT jest spółka;
  • zysk spółki jest opodatkowany tylko raz;
  • komplementariuszem spółki komandytowej może być inna spółka, w tym kapitałowa;
  • prawo do skorzystania z prostszych form opodatkowania, na przykład ryczałtu.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (sp. z o.o. sp.k.)

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (sp. z o.o. sp.k.) jest konstrukcją spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z o.o., a komandytariuszem jest wspólnik tej spółki z o.o. bądź inna osoba fizyczna. Jest więc to pewnego rodzaju hybryda dwóch spółek pozwalająca na zmniejszenie podatków przy osiąganiu odpowiednio wysokich obrotów.

Taka konstrukcja cieszy się dużą popularnością szczególnie za granicą. Spowodowane jest to wieloma zaletami jakie posiada tego typu spółka:

  • Spółka nie jest podwójnie opodatkowana, tak jak w przypadku spółek kapitałowych.
  • Żadna osoba fizyczna będąca wspólnikiem spółki nie ponosi nieograniczonej odpowiedzialności za zobowiązania spółki - ich odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej.
  • Kierować spółką mogą osoby, które nie są jednocześnie wspólnikami, ponieważ będąca komplementariuszem spółka z o. o. działa przez swój zarząd, w skład którego wchodzić mogą osoby trzecie.
  • Zawiązanie spółki w takiej konstrukcji jest bardziej trwałe - losy spółki komandytowej zależą od jej komplementariuszy, a skoro jest nim spółka z o.o. to nie dotyczą jej przyczyny rozwiązania spółki takie, które mogą dotyczyć komplementariuszy będących osobami fizycznymi.

Główną wadą spółki komandytowej z udziałem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest sama jej konstrukcja. Bowiem udział dwóch różnych typów spółek w jednym przedsiębiorstwie oznacza, że trzeba stosować odpowiednie przepisy regulujące obie spółki, co czasami może okazać się skomplikowanym zadaniem.

Komu opłaca się założenie spółki komandytowej?

Spółka komandytowa jest opłacalną formą prawną dla osób, które są świadome korzyści, jakie wynikają z tego typu spółki i nie boją się ponieść kosztów związanych z obsługą księgową firmy. Przede wszystkim spółka komandytowa jest odpowiednią formą prawną dla tych osób, które chcą osiągać zyski i potrafią zabezpieczyć swój majątek oraz zoptymalizować obciążenia podatkowe.

Gotowe biznesplany

Gotowe biznesplany

Planujesz założyć firmę?
Kup przykładowy biznesplan!

Cena już od: 49 zł

Zobacz listę biznesplanów  ›

Oceń ten artykuł:


Zobacz także artykuły podobne:

Znajdź urząd

Lista urzędów dla wybranych miejscowości

Baza kodów PKD

(Aktualna Polska Klasyfikacja Działalności)

Kody PKD ›
eBook: Jak założyć własną firmę

eBook:
Jak założyć własną firmę? w 2019 roku

Wszystkie aktualne informacje o zakładaniu własnej firmy zebrane w jednym miejscu!

zobacz więcej ›

Publikacja dostępna w formacie PDF

Gotowe biznesplany

Gotowe biznesplany

Planujesz założyć firmę?
Kup przykładowy biznesplan!

Cena już od: 49 zł

Zobacz listę biznesplanów  ›

Nasze poradniki:

Przydatne linki: