Jak wyegzekwować dług, czyli 5 sposobów windykacji należności
Krok 1 z 6

Jak wyegzekwować dług, czyli 5 sposobów windykacji należności

Ostatnia aktualizacja: 2015-07-04
Prowadzenie działalności gospodarczej z pewnością jest zajęciem, które może przynieść dużo satysfakcji, jednak nie jest to wyłącznie droga usłana różami. Jak każdy przedsiębiorca, Ty też w ciągu swojej pracy zawodowej zapewne spotkasz się z koniecznością ściągania długów od kontrahenta. Odzyskiwanie długów może odbywać się na kilka sposobów, które wiążą się z poniesieniem mniejszych lub większych nakładów, głównie finansowych, w końcu czas to też pieniądz! Jedno jest pewne, bardziej opłaca się spróbować jednej z niżej omówionej metod na windykację długów, niż sprezentować dłużnikowi swoje pieniądze.

5 sposobów windykacji należności:

1. Windykacja polubowna

Stosując ten rodzaj windykacji należności wierzyciel dąży do zakończenia sprawy poprzez motywowanie dłużnika do dobrowolnej spłaty należności lub nakłonienie go do podjęcia negocjacji i zawarcia ugody. Ponieważ windykacja polubowna opiera się na perswazji, a nie czynnościach prawnych, jest to także jedyna szansa na ściągnięcie należności przedawnionych (co do których minął ustawowo określony termin przedawnienia, tak więc środki prawne nie są skuteczne w stosunku do dłużnika).

Windykację polubowną prowadzi się za pomocą takich instrumentów, jak:
  • podejmowanie prób kontaktu z wierzycielem (osobiście, telefonicznie, przez e-mail, sms);
  • wystosowywanie wezwań do zapłaty i odzyskania należności;
  • poinformowanie dłużnika o wystawieniu długu na giełdzie;
  • poinformowanie dłużnika o zamiarze podjęcia kolejnych kroków i konsekwencjach niespłacenia długu;
  • podejmowanie negocjacji w celu spłaty i odzyskania należności.

Zaletami polubownej windykacji długów są niższe koszty takich działań. Ponadto rozwiązywanie konfliktów z kontrahentami na drodze negocjacji pozwoli Ci zachować poprawne relacje z dłużnikiem, co daje szanse na dalszą współpracę.

Musisz jednak pamiętać, że skuteczność windykacji polubownej w dużej mierze zależy od tego, jak szybko podejmiesz odpowiednie czynności po powstaniu zaległości.

2. Windykacja sądowo-egzekucyjna

Celem windykacji sądowo-egzekucyjnej jest uzyskanie prawomocnego wyroku, który umożliwia zwrócenie się do komornika o przeprowadzenie egzekucji z majątku dłużnika i ściągnięcie należności. W przeciwieństwie do windykacji polubownej, stosuje się tu środki o charakterze prawnym, a nie perswazyjnym, takie właśnie jak:

  • pozew;
  • wystosowywanie wezwań do zapłaty;
  • tytuł egzekucyjny;
  • skierowanie sprawy do komornika.

Etap sądowy windykacji długów polega na złożeniu pozwu do sądu znajdującego się w miejscu zamieszkania lub siedzibie dłużnika, bądź do e-Sądu. Jeżeli po wydaniu wyroku nakazującego dłużnikowi spłatę zadłużenia, nadal uchyla się on od wypełnienia obowiązku, wyrok ten pod postacią tytułu wykonawczego pozwoli Ci skierować sprawę do kancelarii komorniczej w celu rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego.

Zaletą windykacji sądowo-egzekucyjnej jest przede wszystkim przerwanie biegu przedawnienia. Do wad tej formy windykacji długów należy zaliczyć wyższe koszty i większe ryzyko utraty kontrahenta, niż przy windykacji polubownej. W związku z trudnościami, jakie niesie ze sobą etap windykacji sądowo-egzekucyjnej wielu przedsiębiorców po nieudanych próbach polubownego załatwienia sprawy rezygnuje z prób ściągania swoich należności, zwłaszcza jeśli dług jest niewielki. Jednak jeżeli takie sytuacje będą się powtarzać, zaległe należności prawdopodobnie utworzą pokaźną sumę. W tym przypadku powinieneś rozważyć skorzystanie z usług firm windykacyjnych, które obecnie umożliwiają nawet samodzielną windykację online.

W przeciwieństwie do windykacji polubownej, windykacja sądowo-egzekucyjna jest skuteczniejsza w stosunku do wierzytelności o długim terminie przeterminowania.

3. Windykacja samodzielna

W tym przypadku wierzyciel decyduje się na windykację samodzielną podejmując kroki do odzyskania swojego długu. Samodzielną windykację możesz prowadzić zarówno w formie polubownej jak i sądowo-egzekucyjnej, jednak pamiętaj, że wiąże się to z szeregiem czynności, których musisz dokonać, poświęceniem czasu, pilnowaniem konsekwencji działań, regularnym kontaktem z dłużnikiem. Warto podjąć się tego trudu, gdyż aktywne dochodzenie i odzyskiwanie należności buduje Twój wizerunek jako przedsiębiorcy gospodarnego oraz konsekwentnego i nie musi oznaczać pogorszenia relacji z dłużnikiem.

4. Windykacja samodzielna online

Ten model windykacji należności będzie dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem, jeśli w celu zminimalizowania kosztów zdecydowałeś się windykować samodzielnie, jednak nie czujesz się pewnie w tej roli. W dużej mierze to od sposobu podejmowania przez Ciebie działań zależy, czy windykacja przebiegać będzie sprawnie i efektywnie, czy przeciwnie - mimo zaangażowania dużej ilości czasu nie uda się ściągnąć długów. Z pomocą przyjdą Ci portale do samodzielnej windykacji online np. Vindicat.pl, które dostarczają niezbędne zaplecze merytoryczne, udostępniają odpowiednie narzędzia i zapewniają, że proces windykacji będzie przebiegał zgodnie z jakże często zmieniającymi się w naszym kraju normami prawa.

Systemy samodzielnej windykacji online pozwalają na:
  • generowanie pism;
  • negocjacje z dłużnikiem;
  • złożenie pozwu do e-Sądu;
  • wystawienie długu na giełdę długów;
  • zlecenie czynności komornikowi;

a także dostarczają zaplecze organizacyjne, takie jak terminarz czynności, kontakt z dłużnikiem przez e-mail i sms, czy indywidualnie opracowane scenariusze windykacji należności.

Poniżej przedstawiono porównanie korzyści wynikających z windykacji samodzielnej i windykacji samodzielnej online:

  Tradycyjna windykacja Samodzielna windykacja online
Skuteczność oddziaływania Niska
bezpośredni kontakt wierzyciela z dłużnikiem
Wysoka
kontakt za pośrednictwem niezależnego podmiotu wieloma kanałami (pismo, e-mail, sms)
Czasochłonność działań Konieczność poświęcenia dużej ilości czasu na przygotowanie dokumentów Oszczędność czasu dzięki automatycznemu generowaniu dokumentów
Systematyczność i planowanie działań Pisma, telefony, e-maile wykonywane są w przypadkowej kolejności Zaplanowana kolejność kontaktów zwiększa skuteczność windykacji
Kompetencje Konieczność posiadania wiedzy jak skutecznie prowadzić windykację Udostępniona baza wiedzy, dzięki przygotowanym scenariuszom i samouczkom
Wsparcie merytoryczne Brak wsparcia merytorycznego Stałe wsparcie prawników
Windykacja długów

5. Zlecenie windykacji długów kancelarii

Niewątpliwą zaletą zlecenia windykacji należności kancelarii prawnej jest zyskanie czasu, który poświęciłbyś na prowadzenie windykacji samodzielnie. Oczywiście powinieneś ściśle współpracować z kancelarią i monitorować podejmowane czynności, lecz w tym układzie możesz bardziej poświęcić się prowadzeniu swojej działalności, podczas gdy specjaliści zajmują się odzyskaniem Twoich należności i wszystkimi zagadnieniami prawnymi. Ten model windykowania długów jest ogólnie uważany za sprawny i skuteczny, choć wiążą się z nim zazwyczaj wyższe koszty, niż te przypadające na samodzielną windykację. Jednak pamiętaj, że istnieje możliwość odzyskania od dłużnika wydatków, czyli przeprowadzenie windykacji na koszt dłużnika.

Koszty windykacji

Koszty windykacji

Każdy z wyżej omówionych sposobów windykacji wiąże się z ponoszeniem kosztów. Jest to niewątpliwie źródło Twojej frustracji jako wierzyciela inwestującego kolejne sumy w odzyskanie należności, które zgodnie z prawem Ci się należą. Nie wszystkie wydatki da się przewidzieć na początku drogi, jednak z pewnością będą one rosnąć wraz z upływem czasu, który zajmie ściągnięcie długów. Wyższe rachunki za odzyskiwanie należności raczej nie są powodem do szczęścia, lecz świadczą o ważnej rzeczy - że ściąganie długów jest prowadzone aktywnie, a co za tym idzie, daje większe szanse na odzyskanie długu.

Szacując koszty windykacji na każdym stadium powinieneś wziąć pod uwagę szereg czynników. Niektóre z nich są charakterystyczne dla danej ścieżki, z innymi musisz liczyć się podczas całego procesu ściągania długów. Nie sposób uniknąć takich wydatków, jak:

Koszt kontaktu z dłużnikiem

Mowa tu o wykonanych telefonach, wysłanych smsach, dojazdach na spotkania z dłużnikiem. Te koszty windykacji są ponoszone w znacznej mierze na etapie windykacji polubownej oraz negocjacji z dłużnikiem. Nie odwlekaj podjęcia tych kroków, gdyż im mniej czasu minęło od powstania należności, czyli terminu, w którym dług powinien być zapłacony, tym większe masz szanse na odzyskanie długu najniższym kosztem.

Koszty wysłanych wezwań do zapłaty

Niekiedy wysyłanie pisemnych wezwań do zapłaty przynosi skutki, jednak trudno przewidzieć ile takich listów zostanie skierowanych zanim uda się nam ściągnąć nasz dług. Koszty papieru, druku i znaczków zapewne wydadzą Ci się niewielkie w porównaniu do zaległych należności, jednak zsumowane mogą dać wysokie koszty windykacji, dla których na pewno znalazłbyś inne przeznaczenie.

Wynagrodzenie firmy windykacyjnej lub kancelarii prawnej

Takie wynagrodzenie zależy od indywidualnych ustaleń, jednak stawki zazwyczaj obliczane są jako prowizja od odzyskanych należności, która zależy od takich czynników jak wielkość długu czy czas, który upłynął od terminu zapłaty. Zazwyczaj zakres usług takich wyspecjalizowanych podmiotów obejmuje także reprezentację wierzyciela przed sądami.

Wyżej wymienione koszty windykacji, w zależności od przyjętej strategii windykacji, mogą być obecne na każdym jej etapie.

Koszty opłaty sądowej za złożenie pozwu

Opłata sądowa dla pozwu złożonego w postępowaniu nakazowym (o zapłatę długu) i w elektronicznym postępowaniu upominawczym (przed e-Sądem) wynosi 1,25 % wartości przedmiotu sporu (czyli wysokości długu, którego dotyczy pozew), przy czym nie może być mniejsza niż 30 zł i większa niż 100 000 zł. W przypadku, gdy pozew wnoszony jest w postępowaniu upominawczym, opłata sądowa wynosi 5% wartości sumy dochodzonej przed sądem, lecz 3/4 tej opłaty jest zwracane, gdy nakaz zapłaty się uprawomocni. W efekcie opłata sądowa w obu postępowaniach wynosi 1,25% wartości przedmiotu sporu.

Musisz liczyć się także z dodatkowymi opłatami, jak np. 17 zł opłaty stałej, którą zapłacisz jeśli przed sądem reprezentuje Cię pełnomocnik, oraz z innymi opłatami wiążącymi się ze składaniem pism, powoływaniem biegłego itp.

Koszty działania komornika

Obejmują np. zaliczkę na prowadzenie postępowania, opłacenie rzeczoznawcy wyceniającego nieruchomość, wywiad gospodarczy mający na celu ustalenie składników majątku dłużnika, czy koszt składowania przejętych zabezpieczeń.

Windykacja na koszt dłużnika - obciążenie dłużnika kosztami windykacji

Windykacja na koszt dłużnika - obciążenie dłużnika kosztami windykacji

-Gdy windykacja należności toczy się przed sądem, wyrok wydany w danej sprawie może nakazywać dłużnikowi zwrot nie tylko długu, lecz także wszystkich kosztów windykacyjnych, sądowych, które poniosłeś (takich jak opłata za pozew, inne opłaty, czy, do pewnej wysokości, koszty zastępstwa procesowego).

Jeżeli chodzi o pozostałe koszty windykacji, poniesione na innym etapie, możesz żądać ich zwrotu od dłużnika obok spłaty długu, na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Jednak możliwe jest to tylko o ile domagasz się zapłaty od innego przedsiębiorcy, a dług powstał w wyniku dokonania dostawy towaru lub świadczenia usługi.

Zwróć uwagę, że postanowienia tej ustawy nie dotyczą długów konsumentów, a stosować ją można tylko dla transakcji zawartych po 28 kwietnia 2013 r.!

Zgodnie z ustawą, wierzyciel może żądać od dłużnika, już w dniu powstania zaległości, równowartości 40 euro, niezależnie od wysokości kosztów windykacji. Kwotę 40 euro dolicza się do długu bezpośrednio i nie masz obowiązku informowania o tym dłużnika, ani osobnego wzywania go do zapłaty. Jeżeli chciałbyś dochodzić kosztów windykacji przekraczających kwotę 40 euro, musisz udowodnić, że je poniosłeś, a od tej sumy powinieneś odjąć kwotę 40 euro, którą doliczyłeś do długu.

W konsekwencji zlecenie windykacji długów może być tańsze niż samodzielnie podejmowane działania, bo całość kosztów ostatecznie możesz przenieść na dłużnika.

Oceń ten artykuł:

Znajdź urząd

Lista urzędów dla wybranych miejscowości

Baza kodów PKD

(Aktualna Polska Klasyfikacja Działalności)

Kody PKD ›

Chcesz założyć firmę?

Poznaj swoją branżę i weź udział w targach branżowych.
Zobacz ›
Skuteczna windykacja długów

Nasze poradniki:

Podaj e-mail

Trwa generowanie dokumentu, może to potrwać około 10 sekund.